
Akıllı telefona ara vermek ruh halini iyileştiriyor
10.01.2026
Almanya’da yapılan bir araştırma, akıllı telefon ve dizüstü bilgisayara bilinçli olarak ara veren kişilerin kendilerini daha iyi hissettiklerini ortaya koydu. Çalışmaya göre, kısa süreli dijital uzaklaşma ruh halini yükseltiyor ve sosyal bağlanma hissini güçlendiriyor. Ancak bu olumlu etkinin uzun vadeli olmadığı belirtiliyor. Araştırmacılar, asıl belirleyici unsurun medya kullanımına ara vermenin gönüllü olması olduğuna dikkat çekiyor. Zorunlu kısıtlamalar ise ters etki yaratabiliyor.
Johannes Gutenberg Üniversitesi Mainz’da görev yapan iletişim bilimci Alicia Gilbert’in de yer aldığı bir araştırma, dijital cihazlardan bilinçli olarak uzak durmanın psikolojik etkilerini inceledi. Araştırmaya göre, akıllı telefon kullanımına gönüllü olarak ara veren kişiler kendilerini daha enerjik hissediyor, başkalarıyla daha güçlü bağ kurduklarını ifade ediyor ve genel ruh halleri olumlu yönde değişiyor.
Ancak Gilbert’e göre bu etki kalıcı değil. Araştırma sonuçları, ruh halindeki iyileşmenin yalnızca birkaç saat sürdüğünü ve etkinin sınırlı olduğunu gösteriyor. Buna rağmen çalışmanın en dikkat çekici bulgusu, dijital uzaklaşmanın bireyin kendi tercihiyle gerçekleşmesinin belirleyici rol oynaması.
Gönüllü dijital uzaklaşma daha etkili
Araştırmada, dijital cihazlardan uzaklaşmanın dış baskıyla değil, bireysel bir karar olarak algılanmasının refah düzeyini artırdığı vurgulanıyor. Katılımcılara telefon kullanımını bırakmalarının dayatılması durumunda ise ruh halinde olumsuz etkiler gözlemlenebiliyor. Bu durum, medya kullanımının bireyler tarafından özgürce düzenlenebilmesinin önemini ortaya koyuyor.
Küçük adımlar da fayda sağlıyor
Çalışma, dijital uzaklaşmanın tamamen çevrimdışı olmak anlamına gelmediğini de gösteriyor. Katılımcıların bir bölümü akıllı telefonlarını kapatırken dizüstü bilgisayar kullanmaya devam etti. Buna rağmen ruh halinde olumlu bir değişim kaydedildi. Araştırmacılar, bildirimleri sessize almak ya da telefonu geçici olarak uçak moduna geçirmek gibi küçük adımların bile pozitif etkiler yaratabileceğine dikkat çekiyor.
250 genç yetişkinle iki haftalık çalışma
Araştırma, Erlangen-Nürnberg Üniversitesi ile ortak yürütüldü. Çalışma kapsamında 250 genç yetişkin, iki hafta boyunca günde birkaç kez dijital medya kullanım alışkanlıkları hakkında soruları yanıtladı. Elde edilen veriler, dijital medya ile bilinçli mesafe koymanın kısa vadede de olsa ruh halini olumlu etkileyebildiğini ortaya koydu.
(Kaynak: SWR, MFM-Redaksiyon: M. Hastürk)