Orta Doğu’daki Savaş Enerji Piyasalarını Sarstı!

Orta Doğu’da tırmanan savaş, küresel enerji piyasalarını sert şekilde etkiledi. Çatışmaların dördüncü gününde petrol ve doğalgaz fiyatları hızla yükselirken, Avrupa borsalarında sert kayıplar yaşandı. Artan fiyatlar akaryakıt ve ısınma giderleri üzerinden tüketiciye de yansımaya başladı.

Petrol 80 Doları Aştı, Gaz Fiyatı Yüzde 30 Arttı

Brent petrolün varil fiyatı yüzde 3,8 artışla 80,66 dolara, ABD tipi ham petrol ise yüzde 3,5 yükselişle 73,76 dolara çıktı. Analistler, çatışmaların uzaması halinde petrolün 100 doların üzerine çıkabileceği uyarısında bulunuyor.

Avrupa’da doğalgaz fiyatı ise yüzde 30’dan fazla artarak megavatsaat başına yaklaşık 60 euroya yükseldi. Bu seviye, Şubat 2023’ten bu yana görülen en yüksek rakam oldu.

Borsalarda Sert Düşüş

Artan belirsizlik, Avrupa borsalarını da olumsuz etkiledi. Almanya’da DAX endeksi yüzde 3,5 gerileyerek son üç ayın en düşük seviyesine indi. Haftanın başından bu yana kayıp 1.500 puanı aştı. Milano, Paris ve Londra borsalarında da yüzde 1,5 ila 2,5 arasında düşüşler kaydedildi.

Almanya’da CDU Genel Sekreteri Carsten Linnemann, petrolün yaz aylarında 100 dolara çıkması halinde enflasyonun hızlanabileceğini ve Avrupa Merkez Bankası’nın faiz artırmak zorunda kalabileceğini söyledi. Linnemann, durumu “çok kritik” olarak nitelendirdi.

Uzmanlardan Enerji Şoku Uyarısı

Ekonomi uzmanı Veronika Grimm de Avrupa için “enerji şoku” riskine dikkat çekti. Kimya, çelik, cam ve kağıt gibi enerji yoğun sektörlerin özellikle etkileneceğini belirten Grimm, artan enerji maliyetlerinin enflasyon ve yatırım belirsizliğini artıracağını ifade etti. Grimm, tedarik zincirlerinin çeşitlendirilmesi, depoların dolu tutulması ve yerli enerji üretiminin hızlandırılması çağrısında bulundu.

Akaryakıt ve Kalorifer Yakıtı Zamlandı

Yükselen petrol fiyatları pompaya da yansıdı. Almanya’da E10 benzinin litre fiyatı 1,839 euroya çıkarak Mayıs 2024’ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Dizel ise 1,816 euroya yükseldi. Sabah saatlerindeki fiyat artışıyla birlikte dizel, E10’u geride bıraktı.

Kalorifer yakıtında da artış dikkat çekiyor. 100 litrelik fiyat kısa sürede 100 euronun altından yaklaşık 123 euroya çıktı.

Hürmüz Boğazı Endişesi

Fiyat artışının arkasındaki en önemli nedenlerden biri ise İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğini kısıtlaması. Küresel petrol taşımacılığının yaklaşık beşte biri bu dar geçitten yapılıyor. Olası bir uzun süreli aksama, enerji fiyatlarını daha da yukarı taşıyabilir.

Uzmanlara göre gerilim kısa sürede düşerse, piyasalar dört ila altı hafta içinde yeniden dengelenebilir. Ancak çatışmaların uzaması halinde hem enerji fiyatlarında hem de enflasyonda yeni zirveler gündeme gelebilir.

(Kaynak: Welt - MFM-Redaksiyon/Taner Şentürk)