
Başbakan'a "Pinokyo" demek suç değil "eleştiri hakkı"
24.02.2026
Heilbronn’da bir emekli hakkında, Almanya Başbakanı Friedrich Merz’i Facebook’ta “Pinokyo” olarak nitelemesi nedeniyle başlatılan soruşturma takipsizlikle sonuçlandı. Savcılık, ifadeyi “ifade özgürlüğü kapsamında meşru iktidar eleştirisi” olarak değerlendirdi.
Almanya’da ifade özgürlüğü tartışmalarını yeniden alevlendiren soruşturmada karar çıktı. Heilbronn Savcılığı, Başbakan Friedrich Merz’i sosyal medyada “Pinokyo” diye niteleyen bir emekli hakkında yürütülen soruşturmayı düşürdü.
Olay Nasıl Başladı?
Geçen ekim ayında Merz’in Heilbronn ziyaretine ilişkin polis tarafından yapılan bir Facebook paylaşımının altına yazılan “Pinocchio kommt nach HN” (Pinokyo Heilbronn’a geliyor) yorumu, polis tarafından suç şüphesi olarak değerlendirildi. Yoruma uzun burun emojisi de eklenmişti.
Üç ay sonra emekliye, Alman Ceza Kanunu’nun 188. maddesi kapsamında – “siyasi hayattaki kişilere hakaret” – soruşturma açıldığı bildirildi.
Savcılık: Bu Meşru Eleştiri
Savcılık ise son değerlendirmesinde söz konusu ifadeyi “ifade özgürlüğüyle korunan ve dolayısıyla hukuka uygun bir iktidar eleştirisi” olarak niteledi. Benzer içerikte başka bir dosyanın da daha önce kapatıldığı açıklandı.
Soruşturmanın, Merz’in şikâyeti üzerine değil, Heilbronn Emniyeti’nin sosyal medya izleme biriminin inisiyatifiyle başlatıldığı belirtildi. Polis, “sınırda görülen” yorumlarda dahi ilk şüphe oluşması halinde dosyanın savcılığa iletilmesi gerektiğini, aksi halde kendilerinin hukuki sorumlulukla karşılaşabileceğini savundu.
37 Yorum Daha İncelendi
Aynı paylaşım altındaki toplam 37 yorum da incelemeye gönderildi. Medyada haberin yer almasının ardından benzer içerikte yeni yorumlar gelmeye devam etti. Polis, hakaret ve nefret söylemi içeren ifadeler için incelemelerin sürdüğünü bildirdi.
Ancak her yorum için aynı sonucun çıkmadığı belirtiliyor. Savcılık, bazı ifadelerin açık hakaret içerdiğini ve dosyaların ayrı ayrı değerlendirildiğini açıkladı.
188. Madde Tartışması Yeniden Gündemde
Karar, Alman Ceza Kanunu’nun 188. maddesinin gerekliliğine ilişkin tartışmaları da yeniden gündeme taşıdı. Söz konusu madde, siyasetçilere yönelik hakaretlerde daha ağır yaptırımlar öngörüyor.
Başbakan Merz’in ise sürece müdahil olmadığı bildirildi. Hükümet sözcüsü, Merz’in yargı makamlarının yürüttüğü soruşturmalara prensip olarak karışmadığını açıkladı.
Kararla birlikte, kamuoyunda “Pinokyo benzetmesi suç mu?” sorusuna hukuki yanıt netleşmiş oldu: Sert ve alaycı da olsa, siyasi eleştiri ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilebiliyor.
(Kaynak: RND / Br / Welt / MFM-Redaksiyon: M. Hastürk)